د افغانستان د مخالفینو له سترو تېروتنو څخه یوه دا ده، چې په تېر وخت او اوسنیو شرایطو کې یې هېڅکله واقعیتونه د عیني شواهدو او ساحوي مشاهداتو پر بنسټ نه دي ارزولي؛ بلکې تل یې د هېواد وضعیت د خپلو شخصي هیلو، ذهني برداشتونو او هغو سیاسي محاسبو له دریڅې لیدلی، چې بهرنیانو ورته القا کړي دي.
هغوی په تېر وخت کې هم افغانستان هغه ډول نه انګېره، لکه څنګه چې په رښتیا و؛ بلکې هغه ډول یې تصور کاوه، لکه څنګه چې دوی غوښتل. د خپلو ناسمو هیلو د پوره کولو په لاره کې د خلکو وینه، مال او آن د بې ګناه انسانانو ژوند هغه لږ ارزښت لرونکي لګښتونه وو، چې دوی یې د خپلو سیاسي موخو لپاره ورکولو ته چمتو وو. په حقیقت کې، د هغوی فکري او سیاسي الګو تر دې چې پر انساني ارزښتونو او اسلامي لارښوونو ولاړه وي، تر ډېره د غیراسلامي سیاسي مکتبونو او د واک محورو افکارو تر اغېز لاندې وه؛ هغه مکتبونه چې په کې د واک غوښتنه او د حاکمیت ساتل او پیاوړي کول، آن د زرګونو بې ګناه انسانانو په بیه هم سم ګڼل کېږي، پرته له دې چې د یتیمو ماشومانو، بې سرپرسته مېرمنو او د غم ځپلو کورنیو کړاوونه په خپلو محاسبو کې وشمېري.
حال دا چې اسلام له داسې غیرانساني او واک محوره لیدلوري سره مخالف دی. د اسلام له نظره د انسانانو ژوند، مال، عزت او کرامت لوړ مقام لري او سیاست او واکمني باید د عامه مصلحتونو د ساتنې، د عدالت د ټینګښت او د خلکو د حقونو د خوندي کولو لپاره وکارول شي؛ نه دا چې انسانان د افرادو او ډلو د واک غوښتنې او سیاسي هیلو قرباني شي.
نن هم له هېواده تښتېدلو مخالفینو، وروسته له هغې چې د دوی فکري لیدلوري او سیاسي محاسبې له ماتې سره مخ شوې او د افغانستان خلکو د ارادې او ساحوي واقعیتونو پر وړاندې ناکام شول، یو ځل بیا له هېواده بهر، د خپل پخواني ذهنیت له مخې، په رنګینو، خو تشو او له واقعیت څخه لرې تبلیغاتو لاس پورې کړی دی. هغوی هڅه کوي چې له یوې خوا د یو اړخیزو روایتونو او غولوونکو تبلیغاتو په خپرولو سره خپل له لاسه ورکړی سیاسي حیثیت بېرته ورغوي او له بلې خوا د هغو هیلو او موخو د بیا راژوندي کېدو زمینه برابره کړي، چې څو ځله یې په عملي کولو کې ناکام شوي دي.
خو باید هغوی ته په څرګندو ټکو وویل شي، چې د پخوانیو ادعاوو تکرار هېڅکله د نن ورځې واقعیتونه نه شي بدلولای. باید پوه شي چې د دوی د سیاسي تصوراتو او د افغانستان د ټولنې د واقعیتونو ترمنځ واټن لا هم پر خپل ځای دی او هېڅ ډول رسنیز تبلیغات نه شي کولای دا واټن پټ کړي.
دغه جریانونه باید پوه شي چې د افغانستان خلکو د تېر وخت ترخې تجربې نه دي هېرې کړې. هغه ټولنه چې کلونه یې د جګړو، واک غوښتونکو سیالیو او بهرنیو لاسوهنو پایلې په خپل ټول وجود احساس کړې دي، په اسانۍ سره به د تکراري شعارونو او مبهمو پروګرامونو په وسیله و نه غولېږي. د افغانستان خلک نن تر بل هر وخت ډېر ثبات، امنیت، ارامښت او د خپلو دیني او ملي ارزښتونو ساتنې ته اړتیا لري او نه غواړي چې یو ځل بیا د سیاسي موخو او د بهرنیانو د محاسبو د لوبو آلې وګرځي.
له همدې امله، هغه کسان چې خپل سیاسي فکر یې له بهرنیانو څخه په پور اخیستی او لا هم د افغانستان کورني واقعیتونه د خپلو شخصي هیلو او بهرنیو محاسبو له دریڅې ارزوي، باید پوه شي چې د بېرته راستنېدو او بدلون تر هرې ادعا وړاندې، اړ دي چې له خپلو تېرو ماتو درس واخلي؛ ځکه د دوی سیاسي تجربه د افغانستان د خلکو پر وړاندې ازمویل شوې ده او اوس تر هر څه وړاندې اړتیا لري چې په خپل فکر، تګلوري او محاسبو کې جدي بیاکتنه وکړي.
یادؤنه: په هندوکشغږ کې نشر شوې لیکنې، مقالې او تبصرې یواځې د لیکوالانو نظر څرګندوي، د هندوکشغږ توافق ورسره شرط نه دی.


