د امریکا د بهرنیو چارو پخواني وزیر مایک پومپیو، په خپلو تازه څرګندونو کې د افغانستان د وضعیت په اړه یو ځل بیا د پردې تر شا حقایق راسپړلي او اشرف غني یې د نړۍ په کچه یو له خورا مفسدو مشرانو څخه بللی دی. پومپیو په ډاګه کړې چې غني د افغانستان د کړکېچ د حل لپاره هېڅ رښتینې اراده نه لرله او یوازې له موجوده وضعیت څخه راضي و، ځکه چې په دې فضا کې یې خپل شخصي واک او مالي ګټې په ښه توګه خوندي کولای شوای. د پومپیو دا څرګندونې د پرځېدلي جمهوريت د هغو سیستماتیکو ناکامیو په لور اشاره ده چې غني او د هغه نږدې مثلث(چې د غني په شمول، له فضل محمود فضلي او حمدالله محب څخه جوړ و) په ارګ کې د واک د انحصار لپاره رامنځته کړې وې.
د دغه مثلث په یوه ضلعه کې، فضل محمود فضلي د چارو ادارې د ریاست له لارې د ګومارنو یو داسې مافیايي ځنځیر جوړ کړی و، چې هر لوړپوړی بست به د مسلکیتوب پر ځای د غني مثلث ته د وفادارۍ، شخصي اړیکو او شخصي غوښتنو د منلو په اساس وېشل کېده. فضلي د اداري اصلاحاتو تر نوم لاندې یوه داسې شبکه جوړه کړې وه چې یوازې د ارګ حلقې ته ژمن کسان یې په کلیدي پوسټونو کې ځای پر ځای کول. دې چارې په دولتي ادارو کې د حساب او کتاب روحیه له منځه یووړه او ارګ یې د لویو مالي قراردادونو د کنټرول په داسې مرکز بدل کړ، چې عواید به یې یوازې یوې محدودې او فاسدې کړۍ ته رسېدل.
بل لور ته، حمدالله محب د ملي امنیت شورا د سلاکار په توګه په امنیتي بنسټونو کې په بې مخینې مداخلې سره د دفاعي بودیجې د حیف او میل لارې هوارې کړې وې. د محب تر مدیریت لاندې، په اردو او پولیسو کې د خیالي نظامیانو شتون او د امنیتي سکټور په لوژستیکي قراردادونو کې پراخ غبن هغه عوامل وو چې د جمهوريت ټوليز دفاعي ځواک یې له دننه کمزوری کړ. په داسې حال کې چې عسکرو به یې حیاتي مهمات او خواړه نه درلودل، د دغه مثلث غړو د جګړې له بودیجې څخه د خپلو سیاسي لوبو او مالي ګټو لپاره کار اخیست، چې په پایله کې یې د رژیم امنیتي ستنې په خورا حساس وخت کې ونړېدې او جمهوريت وپرځېده.
پخپله اشرف غني د دغه مثلث د مشر په توګه، د هېواد ټولې مالي سرچینې د ملي تدارکاتو د کمیسیون له لارې تر خپل مستقیم نظارت لاندې راوستې وې، ترڅو د واک او فساد دغه چتر په خپله پر مخ يوسي او تر خپل واک لاندې یې وساتي. هغه له ۹۱ او ۹۲ کوډونو غوندې احتیاطي بودیجو څخه په بې باکانه استفادې سره، دولتي خزانه د وفادارو فعالانو او چاپلوسانو د پېرلو، شخصي چارو او د خپلو نږدې کسانو د سیاسي کمپاینونو لپاره کاروله. غني په شعاري ډول د فساد ضد خبرې کولې، خو په عمل کې یې د قانون د حاکمیت پر ځای داسې اشخاصو ته واک ورکړی و چې یوازې د ده د سیاسي بقا او مالي انحصار لپاره د مثلث غړي وو.
پومپیو دا حقایق په ۲۰۲۳م کال کې، په خپل کتاب کې هم روښانه کړي وو. پومپیو په دغه کتاب کې غني ته د فریبګر خطاب کړی و او ویلي یې وو چې غني او عبدالله دواړو په لوړه کچه فساد کې لاس درلود، چې د امریکا د منظم وتلو مخه یې ډب کړې وه. پومپیو غني حتی د نړۍ له سخت دریځو مشرانو سره پرتله کړی و او ویلي یې وو چې هغه یوازې د خپل واک د ساتلو په فکر کې د زرګونو انسانانو ژوند او د یوه ملت راتلونکی له خطر سره مخ کړ؛ هغه څه چې د جمهوريت د پرځېدو لامل وګرځېد.


